تبیین برنامه به نژادی معرفی ارقام جدید زردآلو در ایستگاه تحقیقات باغبانی سهند

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات کشاورزی آذربایجان شرقی

2 موسسه تحقیقات علوم باغبانی

10.22092/rhsj.2026.372737.1147

چکیده

به‌منظور معرفی و گسترش ارقام تجاری و با کیفیت برتر در کشور، برنامه به نژادی زردآلو (L. armeniaca Prunus ) با هدف دستیابی به ارقام مطلوب از سال 1375 در ایستگاه تحقیقات باغبانی سهند- مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی شروع گردید.در این برنامه اصلاحی از سه روش دورگ گیری، ارزیابی توده های بومی و ارزیابی ارقام وارداتی/خارجی و دورگ‌گیری استفاده شد.از میان 89 ژنوتیپ بومی و ارقام خارجی در قالب کلکسیون و 420نتاج دورگ در قالب باغ هیبرید،‌32 ژنوتیپ امیدبخش انتخاب شد. پس از انجام آزمایش-های مقدماتی، ارزیابی های تکمیلی و آزمایش‌های ناحیه ای، 3 رقم به نام‌های: شانلی، پارسی و جلیل در سال 1398 و 5 رقم به‌نام های: نیکا، زرین، آتا، مجلسی و آذر در سال 1402 توسط محققین این مرکز معرفی شدند. ارقام ”شانلی" و "نیکا "مناسب برای تازه خوری، ارقام "پارسی"،"جلیل"، "زرین"، "آتا" و "آذر" دومنظوره بوده و مناسب تازه خوری و خشکباری و رقم مجلسی مناسب تازه خوری و فرآوری میباشند. بزرگترین میوه از نظر اندازه مربوط به رقم شانلی و مجلسی به ترتیب با 2/64 و 63 (Cm3)، بالاترین میزان قند میوه مربوط به ارقام زرین، آتا و جلیل به ترتیب با 23 ، 22.3 و22 درصد و بالاترین شاخص بازارپسندی از جمله مساحت رنگ رویی و طعم مربوط به رقم آذر، شانلی، پارسی وآتا بود. این ارقام همگی خودناسازگار بوده و ارقام گرده دهنده مناسب برای هر رقم تعیین و معرفی شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Explanation of the breeding program for introducing new apricot varieties at the Sahand Horticultural Research Station

نویسندگان [English]

  • Jalil Dejampour 1
  • Rahim Gharesheikhbayat 2
1 East Azarbaijan Agricultural and Natural Resources Research Center
2 Dept. of Temperate Fruits Research, Horticultural Sciences research Institute, AREEO (Karaj), Iran.
چکیده [English]

In order to introduce and expand high-quality commercial varieties in Iran, a comprehensive apricot (Prunus armeniaca L.) breeding program was initiated in 1996 at the Sahand Horticultural Research Station, affiliated with the East Azarbaijan Agricultural and Natural Resources Research Center. The program employed three breeding approaches: controlled hybridization, evaluation of local germplasm and assessment of foreign genetic resources. Following preliminary trials, advanced evaluation and regional performance tests on promising genotypes, three new varieties; Sanli(Germazeh Sh. × Ordbad90), Parsi(Germazeh Sh. × Nasiri90) and Jalil(Marageh90 × Nasiri90) were officially released in 2019. Subsequently five additional new varieties Nika (Aybatan× Nasiri90), Zarin(Marageh90 × Nasiri90),Ata(Germazeh Sh. × Ordbad90), Majlesi(Aybatan× Nasiri90) and Azar(a selection from the local germplasm collection) were released in 2023. Sanli and Nika were recommended for fresh consumption. Parsi, Jalil, Zarin, Ata and Azar are dual-purpose cultivars suitable for both fresh consumption and drying. Majlesi is suitable for fresh consumption and processing. The largest fruit size was recorded in Shanli and Majlesi with average fruit volumes of 64.2 and 63 (cm3) respectively. The highest total soluble solids (TSS) was observed in Zarin(23%), Ata(22.3%) and Jalil(22%). The most attractive fruit blush color marketability and flavor were noted in Azar, Shanli, Parsi and Ata. All new varieties are self-incompatible and suitable pollinizer cultivars have been identified and recommended for each.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "hybridization"
  • " released
  • "
  • "new varieties"
  • "apricot "